Epik Tiyatro Nedir?

Epik tiyatro, 20. yüzyılın başlarında Almanya’da Bertolt Brecht tarafından geliştirilen bir tiyatro akımıdır. Bu tür, seyircinin eleştirel düşünmesini sağlamak ve sosyal değişim yaratmak amacıyla tasarlanmıştır. Epik tiyatro, geleneksel dramatik tiyatrodan farklı olarak, seyirciyi olayların içine çekmek yerine, onları olaylara dışarıdan bakarak eleştirel bir gözle değerlendirmeye teşvik eder. Brecht’in epik tiyatro anlayışı, Latin Amerika, Afrika ve Asya gibi farklı kültürlerde de benimsenmiş ve adapte edilmiştir. Özellikle Augusto Boal’in “Ezilenlerin Tiyatrosu” gibi hareketler, epik tiyatrodan esinlenmiştir. Dünya tiyatrosunda önemli bir yere sahip olan bir akımdır. Seyirciyi aktif bir katılımcı haline getirme ve toplumsal eleştiriyi teşvik etme amacıyla, epik tiyatro modern tiyatronun en etkili ve yenilikçi yaklaşımlarından biri olmuştur.

Epik Tiyatro

Epik Tiyatronun Özellikleri Nelerdir?

  • Geleneksel tiyatro anlayışına karşı bir türdür.
  • Bir olayın sahnede anlatılmasını esas alır.
  • Bu anlayışa göre seyirci oyuna kapılmamalı, fazla büyülenmemelidir.
  • İzleyicilerin sahnede gördüklerinin bir oyun olduğu ve sahnede olanlarla kendilerini özdeşleştirmeleri gerektiği vurgulanır.
  • Amaç izleyiciyi sahneye yabancılaştırmaktır.
  • Sahnelenen olayların gerçek değil, bir oyun olduğu anlatılmaya çalışılır.
  • Oyundaki olaylar arasında bir bütünlük yoktur.
  • Olaylar parça parça verilir; yer yer anlatıcılar devreye girer.
  • Bu akımda yazar, seyircilerin kalbine değil, beynine seslenir.
  • İsmine aykırı olarak kahramanlık konusunu işlemez.
  • Kurucusu Alman yazar Bertold Brecht‘tir. Brecht, epik tiyatroya “halkçı tiyatro” demiştir. Türk edebiyatında Haldun Taner‘in “Keşanlı Ali Destanı” adlı yapıtı, ilk epik tiyatro örneğidir.

Epik Tiyatro Temsilcileri

Bertolt Brecht (1898-1956)

  • Alman oyun yazarı, şair ve yönetmen: Epik tiyatronun kurucusu ve en önemli temsilcisidir.
  • Önemli Eserler: “Üç Kuruşluk Opera,” “Cesaret Ana ve Çocukları,” “Galileo’nun Yaşamı,” “Sezuan’ın İyi İnsanı.”
  • Yabancılaştırma Efekti: Brecht, seyirciyi olaylara dışarıdan bakmaya ve eleştirel düşünmeye teşvik eden “yabancılaştırma efekti” kavramını geliştirdi.

Erwin Piscator (1893-1966)

  • Alman tiyatro yönetmeni: Epik tiyatronun öncülerinden biri olarak kabul edilir ve Brecht üzerinde büyük etkisi olmuştur.
  • Politik Tiyatro: Piscator, tiyatroyu politik ve sosyal mesajlar iletmek için bir araç olarak kullanmış ve çeşitli teknikler geliştirmiştir.
  • Teknik Yenilikler: Projeksiyon kullanımı, çoklu sahneler ve belgesel materyallerin tiyatroda kullanımı gibi yenilikçi teknikler geliştirmiştir.

Vsevolod Meyerhold (1874-1940)

  • Rus tiyatro yönetmeni: Biomekanik ve konstrüktivist yaklaşımlarıyla tanınır.
  • Epik ve Fiziksel Tiyatro: Meyerhold, Brecht’in epik tiyatro anlayışına katkıda bulunmuş ve fiziksel tiyatro teknikleriyle tanınmıştır.

Augusto Boal (1931-2009)

  • Brezilyalı tiyatro yönetmeni ve yazar: Epik tiyatrodan etkilenerek kendi özgün tiyatro yöntemi olan “Ezilenlerin Tiyatrosu”nu geliştirmiştir.
  • Toplumsal Değişim: Boal, tiyatroyu toplumsal değişim ve adalet için bir araç olarak kullanmış, seyirciyi aktif katılımcılar haline getirmiştir.

Heiner Müller (1929-1995)

  • Alman oyun yazarı ve yönetmen: Brecht’in tiyatro anlayışını modernize ederek geliştirmiştir.
  • Post-Brechtçi Tiyatro: Müller, Brecht’in tekniklerini kullanarak çağdaş ve politik oyunlar yazmıştır.

Joan Littlewood (1914-2002)

  • İngiliz tiyatro yönetmeni: Brecht’in bu anlayışın tekniklerini İngiltere’de tanıtan ve uygulayan önemli bir figürdür.
  • Theatre Workshop: Littlewood, sosyal ve politik meseleleri ele alan yenilikçi prodüksiyonlarla tanınmıştır.

Peter Weiss (1916-1982)

  • Alman oyun yazarı ve yönetmen: Epik tiyatrolarıyla tanınan bir yazardır.
  • Önemli Eser: “Marat/Sade,” epik tiyatronun en önemli eserlerinden biridir ve Brecht’in tekniklerini kullanarak tarihsel ve politik temaları işler.

Dario Fo (1926-2016)

  • İtalyan oyun yazarı, aktör ve yönetmen: Brecht’in etkisinde kalarak epik tiyatronun tekniklerini İtalyan tiyatrosuna uyarlamıştır.
  • Sosyal ve Politik Eleştiriler: Fo, mizahi ve eleştirel oyunlarıyla tanınır ve toplumsal sorunlara dikkat çeker.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Hikâye

Hikâye (Öykü) Nedir? Hikâyenin Özellikleri, Hikâye Çeşitleri

Yaşanmış ya da yaşanabilecek olayların mekân ve zaman unsurlarına bağlı olarak anlatıldığı, insan yaşamından kesintiler …

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir